Zespół cieśni nadgarstka: czy masaż ma sens?

Cieśń nadgarstka i masaż to temat, o który pytają mnie często osoby pracujące przy komputerze: drętwieją im palce, w nocy budzi je mrowienie dłoni, a nadgarstek boli po dniu z myszką. Masaż może pomóc rozluźnić przeciążone mięśnie przedramienia i dłoni, ale nie usuwa ucisku na nerw, który jest istotą zespołu cieśni nadgarstka. Dlatego przy typowych objawach zaczynamy od diagnozy, a masaż traktujemy jako uzupełnienie.

Poniżej wyjaśniam, czym jest zespół cieśni nadgarstka, jak go rozpoznać, kiedy masaż ma sens, a kiedy potrzebna jest konsultacja lekarska.

W nadgarstku, po stronie dłoni, znajduje się kanał nadgarstka, czyli wąska przestrzeń ograniczona kośćmi i więzadłem. Przechodzą przez nią ścięgna zginaczy palców i nerw pośrodkowy, który odpowiada za czucie w kciuku, palcu wskazującym, środkowym i części serdecznego oraz za pracę niektórych mięśni kciuka.

Gdy w kanale robi się za ciasno, na przykład z powodu obrzęku tkanek, przeciążenia ścięgien czy zmian hormonalnych, nerw pośrodkowy zostaje uciśnięty. Stąd typowe objawy. Zespół cieśni nadgarstka częściej dotyczy kobiet, osób wykonujących powtarzalne ruchy dłoni, kobiet w ciąży oraz osób z niektórymi chorobami, na przykład cukrzycą czy chorobami tarczycy.

Mały palec zwykle nie drętwieje w zespole cieśni nadgarstka, bo czucie w nim zapewnia inny nerw. Jeśli drętwieje głównie mały palec, przyczyna może leżeć gdzie indziej, na przykład w okolicy łokcia lub szyi.

Masaż nie „poszerzy” kanału nadgarstka, ale może pomóc w kilku sytuacjach:

W praktyce pracuję wtedy na mięśniach przedramienia, dłoni, ramienia, barku i karku, delikatnie i bez mocnego ucisku na sam nadgarstek. Przy podrażnionym nerwie mocny nacisk na kanał nadgarstka mógłby nasilić objawy, dlatego tego miejsca nie uciskamy.

W gabinecie mamy osobny zabieg, czyli masaż dłoni, który skupia się na mięśniach dłoni, palcach i przedramieniu. To dobry wybór dla osób, które dużo piszą na klawiaturze, pracują myszką, grają na instrumentach albo wykonują precyzyjną pracę manualną. Przy szerszym napięciu, obejmującym kark i barki, lepiej sprawdza się masaż klasyczny albo masaż głowy i obręczy barkowej.

Jeśli masz rozpoznany zespół cieśni nadgarstka, powiedz o tym przed zabiegiem i przekaż zalecenia lekarza. Dopasujemy wtedy zakres i siłę pracy.

Przy pracy przy komputerze kilka zmian często zmniejsza dolegliwości:

Więcej o ustawieniu stanowiska przeczytasz we wpisie ergonomia pracy przy biurku, a o tym, jak siedzenie obciąża całe ciało, we wpisie co robi z ciałem praca siedząca.

Delikatne ćwiczenia mogą pomóc przy przeciążeniu, jeśli nie nasilają objawów. Przerwij każde ćwiczenie, które zwiększa drętwienie lub ból.

Konkretne ćwiczenia przy rozpoznanym zespole cieśni najlepiej dobiera fizjoterapeuta. Czym różni się jego praca od pracy masażysty, wyjaśniam we wpisie masażysta czy fizjoterapeuta.

Objawy cieśni nadgarstka często nasilają się w nocy, bo w czasie snu wiele osób śpi z mocno zgiętymi nadgarstkami, na przykład z dłonią pod poduszką albo pod policzkiem. Taka pozycja dodatkowo zmniejsza przestrzeń w kanale nadgarstka. Dlatego lekarze często zalecają ortezę na noc, która utrzymuje nadgarstek w pozycji neutralnej. Jeśli masz takie zalecenie, stosuj je, a masaż traktuj jako dodatek.

Na przeciążenie dłoni i nadgarstków narażone są osoby, które wykonują powtarzalne ruchy dłoni przez wiele godzin:

Wspólny mianownik to brak przerw i powtarzalność. Krótka przerwa co godzinę i zmiana ułożenia dłoni robią dużą różnicę. Jeśli problem dotyczy kilku osób w Twojej firmie, rozważ masaż biurowy, w którym pracujemy też na przedramionach i dłoniach.

Nie każde drętwienie dłoni to cieśń nadgarstka. Ucisk lub podrażnienie nerwów może też powstawać wyżej, w okolicy szyi, barku czy łokcia. Napięty kark i spięte barki, typowe dla pracy przy komputerze i korzystania z telefonu, czasem dają uczucie mrowienia w ręce. Dlatego przy drętwieniu rąk zawsze pytam o kark. Więcej przeczytasz we wpisach ból karku od telefonu i spięte barki. Rozstrzygnięcie, skąd biorą się objawy, należy jednak do lekarza.

W ciąży zatrzymywanie wody w tkankach sprawia, że objawy cieśni nadgarstka pojawiają się częściej. Zwykle ustępują po porodzie, ale warto powiedzieć o nich lekarzowi prowadzącemu. Delikatny masaż przedramion i barków bywa wtedy przyjemny, ale bez ucisku na nadgarstek. Więcej o masażu w tym okresie piszemy we wpisie masaż w ciąży.

Ceny masażu dłoni i masażu klasycznego znajdziesz w cenniku, a termin zarezerwujesz przez Booksy.

Nie. Masaż może rozluźnić przeciążone mięśnie przedramienia, dłoni, barku i karku, ale nie usuwa ucisku na nerw. Leczenie prowadzi lekarz.

Masaż dłoni i przedramienia albo, przy szerszym napięciu, masaż klasyczny lub masaż głowy i obręczy barkowej. Przy stałym drętwieniu najpierw lekarz.

Okolicę kanału nadgarstka omijamy albo pracujemy bardzo delikatnie, bez ucisku. Pracujemy głównie na mięśniach przedramienia i dłoni.

Przy stałym drętwieniu, osłabieniu chwytu, zaniku mięśni u podstawy kciuka, objawach budzących w nocy i po urazie.

Zwykle nie. W zespole cieśni drętwieją głównie kciuk, wskazujący i środkowy. Drętwienie małego palca może mieć inną przyczynę i wymaga konsultacji.

Tak. Orteza, jeśli zalecił ją lekarz, odciąża nerw w nocy, a masaż przedramienia, barku i karku pomaga rozluźnić mięśnie przeciążone w ciągu dnia. Oba działania się uzupełniają, ale masaż nie zastępuje ortezy ani innego leczenia.

Łagodne objawy, zwłaszcza związane z przeciążeniem albo z ciążą, czasem się zmniejszają po zmianie nawyków i odciążeniu dłoni. Utrzymujące się drętwienie, osłabienie chwytu czy objawy nasilające się z miesiąca na miesiąc wymagają diagnostyki i leczenia, bo przewlekły ucisk może trwale uszkodzić nerw.

Przy przeciążeniu mięśni dłoni i przedramienia często przynosi ulgę, szczególnie w połączeniu z przerwami i lepszym ustawieniem myszy. Jeśli ból jest stały, narasta albo towarzyszy mu drętwienie palców, potrzebna jest konsultacja lekarska.